Τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η χρήση του διαδικτύου έχει φέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο τέλεσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας αλλά και στις εκπαιδευτικές δυνατότητες που πλέον δίνονται. Είναι γνωστές οι διάφορες εκπαιδευτικές πλατφόρμες που προσφέρουν εξ αποστάσεως εκπαίδευσης είτε δωρεάν είτε επί πληρωμή. Αυτό που συνήθως τείνουμε να παραβλέπουμε είναι η συμβολή που μπορούν να έχουν τα διάφορα κοινωνικά δίκτυα στην εκπαίδευση, τόσο τη δευτεροβάθμια όσο και την τριτοβάθμια.

Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, και ιδιαίτερα στο εξωτερικό, γίνεται όλο και πιο ευρεία χρήση τους, για συνεννοήσεις σχετικά με μαθήματα, ανταλλαγή ύλης, επαφές με τους καθηγητές, διοργάνωση συναντήσεων κτλ. Εδώ θα δοθεί έμφαση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, επειδή η ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα φαίνεται να στέκεται αμφίσημα απέναντί τους. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που ορισμένοι διδάσκοντες ή και γονείς διάκεινται αρνητικά απέναντι στη χρήση από τα παιδιά των διαφόρων μέσων κοινωνικής δικτύωσης – κι όχι άδικα, αν αναλογιστούμε τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε αυτά. Βεβαίως και οι κηδεμόνες θα πρέπει να λαμβάνουν τα μέτρα τους, ώστε τα παιδιά να μην εκτείθενται σε αυτούς τους κινδύνους. Ωστόσο, η προσεκτική χρήση των κοινωνικών δικτύων, σε συνεννόηση και συνεργασία πάντα με τους διδάσκοντες, μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επωφελής για την εκπαίδευση των παιδιών.

Ο λόγος είναι διπλός: αφενός η χρήση των κοινωνικών δικτύων είναι κάτι που τραβάει το ενδιαφέρον του παιδιού, οπότε θέλει ή και επιδιώκει να ασχοληθεί με αυτά· αφετέρου, επειδή ακριβώς δείχνει τέτοιο ενδιαφέρον, η κατάλληλη χρήση τους καθιστά πιο ευχάριστη και, συνακόλουθα, ευκολότερη τη μάθηση.

Πέραν τούτου, υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν θετικά στην εκπαιδευτική χρήση των κοινωνικών μέσων δικτύωσης. Για παράδειγμα, ο μαθητής μπορεί να ασχοληθεί με αυτά σε ώρες που νιώθει πιο άνετα και δεν έχει το άγχος ή τις περισπάσεις που ορισμένες φορές συνοδεύουν την παρουσία του στην τάξη. Επίσης, του δίνεται η δυνατότητα να ακολουθήσει τον δικό του ρυθμό, ο οποίος ενδέχεται να διαφέρει από αυτόν της τάξης. Επιπλέον, η επαφή με άλλα παιδιά, ακόμα και από διαφορετικά σχολεία, είναι ένας καλός τρόπος για να έρθει σε επαφή ο μαθητής με διαφορετικούς τρόπους σκέψης και έτσι να μάθει να συζητά και να διευρύνει τους ορίζοντές του. Φυσικά, θα πρέπει να σημειωθεί πως οι κηδεμόνες χρειάζεται να είναι προσεκτικοί ώστε να μην εθιστεί το παιδί ακόμα και σε αυτές τις εκπαιδευτικές κοινότητες σε βάρος της εκτός διαδικτύου επαφής με άλλα παιδιά. Αυτό το πρόβλημα μπορεί να ξεπεραστεί, π.χ., με τη διοργάνωση συναντήσεων όσων παιδιών βρίσκονται στην ίδια πόλη, ώστε τα παιδιά να γνωριστούν και από κοντά.

Επίσης, οι ίδιοι οι διδάσκοντες έχουν τη δυνατότητα να παράσχουν επιπρόσθετο εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο ίσως είναι δύσκολο να παρουσιαστεί στην τάξη, για διάφορους λόγους (έλλειψη χρόνου, απουσία υλικοτεχνικής υποδομής κτλ.).

Επιπλέον, τα κοινωνικά δίκτυα (π.χ. facebook) είναι ένας καλός τρόπος για τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ των μαθητών και του σχολείου τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να γίνουν και πιο κοινωνικοί μέσα στο σχολείο αλλά και να ενδιαφερθούν περισσότερο για το ίδιο το σχολείο, δηλαδή να συμβάλουν στη βελτίωση του εκπαιδευτικού τους περιβάλλοντος.

Τέλος, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να συμβάλουν και στην καλύτερη επικοινωνία μεταξύ σχολείου ή διδάσκοντα και κηδεμόνα. Έτσι, το Twitter αποτελεί έναν σημαντικό εργαλείο προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενημέρωση του κηδεμόνα σχετικά με τη δράση του συγκεκριμένου μαθητή ή της τάξης του.

Τα παραπάνω αποτελούν ορισμένες μόνο από τις δυνατότητες που παρέχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο χώρο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Για την αποτελεσματικότερη χρήση τους απαιτείται προγραμματισμός και συνεχής επαφή μεταξύ σχολείου και κηδεμόνων, ώστε να χαραχθεί μια σωστή εκπαιδευτική διαδικασία, η οποία θα ακολουθείται, χωρίς φυσικά να χάνεται ο «παιγνιώδης» χαρακτήρας των μέσων αυτών.

Μιχάλης Κατσιμίτσης, PhD